17 Ekim 2012

BERGAMA'ya HAS LEZZETLER:

BERGAMA LEZZETLERİ - 1


Bergama ilçesi ve köylerine ait yöresel lezzetleri tanıyalım.

 

ÇIĞIRTMA:


Biz Bergama'lıların nerede ise MİLLİ YEMEĞİ olan ve her YAZ hemen hemen her evde, haftada birkaç gün yapılan bu yemek, patlıcandan nefret edenleri  bile (benim gibi) kendine hayran bırakıyor. Özellikle ekşi mayalı köy ekmeği ile yenildiğinde, tadına tat katılıyor adeta.

Odun ateşinde yavaş yavaş pişirilen patlıcan-biber-domates-sarımsak dörtlüsünün harika uyumu ile hele bir de yanında kavun ya da karpuz olunca "yeme de yanında yat" denilen bir lezzet ortaya çıkıyor.

Ülkemizin ulusal büyük kanallarında ki yemek-gezi programların'da, mutlaka GURME'lerin bu yemekten bahsettiğini izlemişsiniz'dir.

Yaz aylarında kendi yetiştirdiğimiz eski yerli domates-biber-patlıcan tohumlarından ürettiğimiz, domates, patlıcan ve biberler ile çığırtmayı yapmaya başlıyoruz.

(Bazı yemek türleri ateş ile nasıl bir kimyasal etkileşim yaşıyorlarsa, Çığırtma da bu tür yemeklerden biri. Tüpgaz ya da elektirikli fırında pişince asla bu lezzeti alamıyorsunuz).





Çığırtma yemeğini özellikle de köyüm Ayaskent'te ve civarında yetişen "Alaca patlıcan" denilen bu patlıcanlar ile yapınca, çok daha leziz oluyor. Bu cins patlıcanlar çok kolay eridiği için, patlıcanın yağ-sarımsak-biber ve domates ile çok daha  rahat kaynaşıyor. Adeta öz'leri birleşiyor.









Ateşimizi yakıp, tavamıza yöresel zeytinyağımızı koyup, ısıtmaya başlıyoruz.









Patlıcanları dikey yönde birkaç yerinden uzunlamasına soyuyor ve bıçakla komple spiral şekilde çizip, biberler ile beraber tava'ya yerleştiriyoruz.







                                             Çok fazla yakmadan, güzelce kızartıyoruz.






Patlıcan ve biberlerin kızartma işi tamamlanınca, küp küp doğranmış domatesleri ve sarımsakları ilave ediyoruz.






Domatesler iyice suyunu saldıktan sonra yemeğimizin pişmesi tamamlanmış oluyor.




Bu yemeği KIŞ aylarında da şu şekilde orjinal YAZ tadında yiyebilirsiniz.

Bunun için artık günümüzde herkesin evinde ki buzluklu-derin donduruculu buzdolaplarına, YAZ aylarında bol miktarda bu yemeği pişirip, poşetler içinde saklayabilirsiniz.

Bir tava yemeği iki'ye bölüp, 2 defalık yemek elde edebiliyorsunuz. Bu şekilde 20 poşet hazırlar ve buzlukta-derin dondurucu da koruyarak, KIŞ aylarında aynen YAZ ayında ki gibi orjinal lezzete ulaşabiliyorsunuz.




Patlıcanlı bu ÇIĞIRTMA yemeği, hiç bir şekilde patlıcan'lı yemeği-böreği sevmeyen beni bile baştan çıkartıyor.

Özellikle de, aşağıda ki bu ekşi mayalı, damla sakızlı ve karanfilli köy ekmeği ile tadına doyulmaz bir lezzet ortaya çıkıyor.











Televizyon kanalında LEZZET DURAKLARI isimli yemek programı yapan Mehmet Yaşin'in Bergama'ya geldiğinde yaptığı ÇIĞIRTMA YEMEĞİ ile ilgili programın videosunu buradan izleyebilirsiniz.


                               




                                                   BERGAMA RAMAZAN HELVASI:




Suriye bölgesinin Zülbiye tatlısından esinlenerek Bergama'ya kazandırılmış olan bu tatlı, sadece Ramazan ayında Bergamalı tatlıcılar tarafından yapılıp satılır. Diğer aylarda yapılmıyor.





KOZAK FISTIK HELVASI:



Dünya'nın en kaliteli çam fıstıklarının yetiştiği Bergama/Kozak yaylası çam fıstıklarından yapılan helva.




                     BERGAMA YÖRESİ  ÜRÜNLERİ İLE  FARKLI  KAHVALTI ÖRNEKLERİ







(Margarin ve  Çikolata dışında hepsi Bergama'da yetişen ürünler).





                     BERGAMA  HÖŞMERİM  HELVASI:                              


                              




BERGAMA KÖFTESİ:








BERGAMA / KOZAK - ÜZÜM PEKMEZİ:


(Tahin Bergama'dan değil ama Pekmez, BERGAMA / KOZAK YAYLASI orjinal yerli üzümlerinden üretilmiştir.









AYAS  HAYIRI:




Adına "HAYIR" denilen bu yiyecekler, özellikle Ayaskent ve yakın civarında ki bir kaç komşu köyde yapılıyor.



Bildiğimiz "lokma ve Pişi'den" farkı, içinde karanfil ve üzerinde bol susam ile çok lezzetli olması. Pişi gibi içi boş değil, dolu. Büyük tavalarda kaynayan yağının içinde pişirilir. (lokma gibi).

Ayaskent hayırı.





Hayır" için öncelikle hamur hazırlanıp, küçük küçük koparılıp, baklava dilimlerine benzer şeklinde parçalar hazırlanır.











Tabii, bol bol susam hamurcukların üzerine serpilir. Susam apayrı bir lezzet katıyor, 




Sonra ocakta iri bir tava içinde kızgın yağ ile beraber lokma gibi pişirilir.








Diğerleri pişerken arada bir pişenler'den atıştırılır. Sıcak sıcak pek lezzetli oluyor.







Hele yanında bir de Bergama koyun tulum peyniri (orjinal köy yapımı olanı) olursa, bir de yanında çay varsa, olan bir lezzete değişilmez.




 

EKŞİ MAYALI KÖY EKMEĞİ:               


Damla sakızlı ve karanfilli ekşi mayalı köy ekmeği.

Ekşi mayalı ekmek bir çok yerde yapılıyor ama Bergama ve köylerinde genellikle hamurun içine, damla sakız ve karanfil konulur. Üzerlerine de, bol bol susam. Özellikle, her köyde evlerin hemen hemen hepsinde bulunan fırınlara da yavaş yavaş pişer.

Yalnız, damla sakızı küflenmeyi hızlandırdığı için, ekmek sayısı bir ya da en fazla iki tane yapacaksanız koymanız daha iyi olur. Çünkü çok fazla ekmek yaptığınız zaman (4 adet ve daha fazlası), bunların hepsini tüketinceye kadar uzun zaman geçeceği için, çabuk küflenmesine neden olacağından, mümkünse 1 ya da 2 tane ekmek yapacağınız zaman kullanın. Bunları zaten en fazla 1 hafta içinde tüketeceğiniz için, küflenmeden yemiş olursunuz.


(Bu ekmek, damla sakız ve karanfil olmadan yapılan ekşi mayalı köy ekmeği).







(Bu ise Damla sakız, karanfil ve bol susam ile yapılan ekşi mayalı köy ekmeği).

















Ve bu ekmeklerin yapıldığı tipik bir KÖY FIRINI.








KÜLÜR:


Bergama ve köylerine özgü bir başka ilginç yiyecek de KÜLÜR'dür.


 (Bergama usulü pizza denilebilir).


Genellikle köy fırınlarında ekşi mayalı ekmek yaparken yapılır. 

Pizza hamuru gibi yumuşak hamurdan parçalar  halinde kesilir ve içine patlıcan-domates-biber-patates (isteyen sucuk koyuyor) çeşitli sebzeler katıp, üzeri yine hamur ile kapatılıp, bol bol susam serpilerek pişiriliyor.

Piştikten sonra tepsi içinde KARE ŞEKLİNDE parçalara kesilip afiyet ile yeniliyor.










  BERGAMA CİLVELİ ÇAY: 


Bergama'nın dünyaca ünlü çam fıstıklarının yurdu olan


 KOZAK YAYLASI'sında, bu harika fıstıklar kavrulup   çayın 

yanında veya içinde ikram edilir.







     






BERGAMA / KOZAK KARA ÜZÜM:






BERGAMA / KOZAK BEYAZ ÜZÜMÜ:






BERGAMA / BAKIRÇAY DARI'sı:





BERGAMA GEVREĞİ:

(Biz Bergama'lılar da İzmir'li olduğumuzdan dolayı, başkaları için simit olan şey, aslında bizim için de GEVREK'tir. :)))  ).





Bergama ovalarından çıkan BÖRÜLCE YEMEĞİ: 

(Bir Bergama'lının yanında buna asla Börülce Salatası demeyin.
Bunu salata olarak değil, yemek olarak görürler çünkü).  :))







Bakırçay ovasının taze incirleri ile yapılan incir reçeli.


(Detaylı anlatımını, bloğumun diğer sayfalarında görebilirsiniz).






Bergama Tulum Peyniri:  

(Gerçek Bergama Tulum peyniri olan orjinal köy yapımı peynir).

(Daha detaylı olarak, bloğumun diğer sayfalarından takip edebilirsiniz bu orjinal peyniri).





Bunlar da mandıra yapımı olan Bergama koyun ve keçi tulum peynirleri.


                              



KEŞKEK:


Buğday'ın kaynatılıp saatlerce büyük kazanlarda ezilmesi ile yapılan bu KEŞKEK yemeğini belki başka yerlerde de yapılıyordur. 

Tipik bir YÖRÜK YEMEĞİ olan keşkek, elbette sadece buğday'dan yapılmıyor. İçine lezzetlendirmek için kuzu eti veya kuzu eti suyu, karabiber ilave ediliyor.

Günümüzde genellikle köy düğünlerinde yapılıyor. 

O kadar lezzetli oluyor ki, bir tabak yiyen kesinlikle ikincisini de istiyor.  :))





Hiç yorum yok: